Erkek Futbolcularda Performansın Değerlendirilmesinde Aerobik Hıza Tamamlayıcı Bir Ölçüt Olarak Koşu Momentumu
Fahri Safa Cinarli1
, Caner Aygoren2, Aytek Hikmet Guler3, Cíntia França4,5, Élvio Rúbio Gouveia4,5, Monira Aldhahi6
1Faculty of Sport Sciences, Inonu University, Malatya, Türkiye
2Health Sciences Institute, Munzur University, Tunceli, Türkiye
3Beşiktaş Football Club, İstanbul, Türkiye
4Department of Physical Education and Sport, University of Madeira, Funchal, Portugal
5LARSyS, Interactive Technologies Institute, 9020-105 Funchal, Portugal
6Department of Rehabilitation Sciences, College of Health and Rehabilitation Sciences, Princess Nourah bint Abdulrahman University, Riyadh, Saudi Arabia
Anahtar Sözcükler: Hızlanma, atletik performans, futbol, oksijen tüketimi, koşu
Öz
Amaç: Bu çalışma, futbolda sık gözlenen performans değişkenlerinin aerobik temelli test sonuçlarıyla ilişkisini incelemeyi ve özellikle tamamlayıcı bir ölçüt olarak koşu momentumunun rolünü araştırmayı amaçladı.
Gereç ve Yöntem: On altı elit genç erkek futbolcu (yaş: 17.88 ± 0.61 yıl) hızlanma, çeviklik, alt ekstremite bir tekrar maksimum (1-RM) kuvveti ve tahmini VO₂max açısından değerlendirildi. Son koşu hızı, koşu momentumu ve temel performans göstergeleri arasındaki ilişkiler korelasyon ve regresyon analizleriyle incelendi.
Bulgular: Son koşu hızı; hızlanma (r = 0.55, p < 0.05) ve VO₂max (r = 0.78, p < 0.001) ile pozitif, çeviklik süresi ile negatif (r = -0.67, p < 0.05) ilişkili bulundu; ancak alt ekstremite 1-RM kuvveti ile anlamlı bir ilişki saptanmadı (r = 0.43, p > 0.05). Buna karşılık koşu momentumu, hızlanma (r = 0.70, p < 0.01) ve alt ekstremite 1-RM kuvveti (r = 0.78, p < 0.01) ile güçlü pozitif, çeviklik süresi ile güçlü negatif (r = -0.78, p < 0.01) ilişkiler gösterdi. Regresyon analizleri, VO₂max'ın son koşu hızındaki varyansın %60'ını, momentumun ise %28'ini açıkladığını ortaya koydu. Ayrıca, son koşu hızı hızlanma, çeviklik ve kuvvet varyansının %19-44'ünü; momentum ise %52-61'ini açıkladı.
Sonuç: Koşu momentumu, çeviklik, bacak itme kuvveti ve ivmelenme ile daha güçlü ilişkiler göstermiştir; buna karşılık, son koşu hızı VO₂max ile daha yakından ilişkilidir. Bu bulgular, koşu momentumunun genç futbolcuların nöromüsküler ve mekanik performansını değerlendirmede aerobik hıza tamamlayıcı ve kuvvet odaklı bir gösterge olarak hizmet edebileceğini göstermektedir.
