Gövde İzokinetik Kuvveti ve Dinamik Denge Tek Bacak Sıçrama Performansındaki Varyansın Yarısından Fazlasını Açıklamaktadır
Beyza Tayfur1,2
, Seher Karaçam1, Figen Tuncay3,4, Abdulhamit Tayfur1,2
1School of Physical Therapy and Rehabilitation, Kırşehir Ahi Evran University, Kırşehir, Türkiye
2Athlete Health and Thermal Rehabilitation Application and Research Center (SAUTER), Kırşehir Ahi Evran University, Kırşehir, Türkiye
3Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Faculty of Medicine, Kırşehir Ahi Evran University, Kırşehir, Türkiye
4Geothermal Source–Based Rehabilitation Center (JEOKAREM), Kırşehir, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Gövde kuvveti, dinamik denge, tek bacak sıçrama testi, fonksiyonel performans, nöromüsküler kontrol
Öz
Amaç: Tek Bacak Sıçrama Testi (TBST), alt ekstremite performansını ve spora dönüş uygunluğunu değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan fonksiyonel bir testtir. Alt ekstremite kuvveti ve denge, TBST performansına katkı sağlayan faktörler olarak bilinmektedir; ancak gövde fonksiyonunun etkisi sınırlı şekilde incelenmiştir. Bu çalışmada, sağlıklı genç yetişkinlerde gövde kuvveti, dinamik denge ve TBST performansı arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Rekreasyonel olarak aktif yirmi dokuz katılımcıya (22.5±1.7 yaş; 16 kadın), izokinetik gövde fleksiyon ve ekstansiyon kuvveti testi, Y-Denge Testi ile dinamik denge değerlendirmesi ve TBST testi uygulandı. TBST performansının yordayıcılarını belirlemek amacıyla Pearson korelasyonları ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıldı.
Bulgular: TBST performansı, gövde ekstansiyon kuvveti (r=0.60, p=0.001), gövde fleksiyon kuvveti (r=0.42, p=0.024), posteromedial denge (r=0.47, p=0.002) ve posterolateral denge (r=0.54, p=0.002) ile anlamlı şekilde ilişkili bulundu. Regresyon modelinde, gövde ekstansiyon kuvveti (β=0.504, p=0.001) ve posterolateral denge (β=0.439, p=0.003) anlamlı yordayıcılar olarak öne çıktı ve TBST performansındaki varyansın %54'ünü açıkladı (R²=0.54, p<0.001).
Sonuç: Gövde ekstansiyon kuvveti ve posterolateral dinamik denge, sağlıklı bireylerde TBST performansının önemli belirleyicileridir. Bu bulgular, dinamik fonksiyonel görevlerde gövde fonksiyonu ve çok yönlü dengenin önemini vurgulamakta olup, performans geliştirme ve sakat- lanma önleme odaklı antrenman ve rehabilitasyon stratejilerine rehberlik edebilir.
